De omgeving
Geplaatst op: 22/03/2013 om: 13:03
Geplaatst onder: geen categorie

Blik op het verleden

Als we ons enigszins een beeld willen vormen van de toestand, waarin het grondgebied van onze gemeente kort na de middeleeuwen verkeerde, moeten we heel veel wegdenken van wat er nu is. Van woonkernen is dan nog nauwelijks sprake. Al hebben opgravingen aan het licht gebracht, dat er al vele eeuwen voordien bewoning moet zijn geweest, het aantal huizen is toch nog heel gering. In het oog vallen de grote hoven, de woonsteden van de landadel en heerboeren. Als de meest bekende kunnen we noemen: de Berenklauw, Eltingerhof, Lengelerhof, Loowaard, Magerhorst, Ploen, Rijnegge, Rijswijk. De drie kerken sierden ook toen al het landschap, zij het niet in de vorm die ze thans hebben. De kerkgebouwen van Groessen en Duiven worden in een akte van 838 reeds genoemd; Loo had in ieder geval in 1300 een kapel.

duiven1.gif


















Ets van Paul van Liender naar een tekening van Jan de Beijer uit 1742. 't Huis Rijswijk Groessen.



De daaropvolgende eeuwen brachten geleidelijk ontwikkeling en groei. Groot bleef de afhankelijkheid van de natuur. Misoogst of veeziekte konden een ramp worden. En ook het watergeweld vormde een niet te onderschatten gevaar. Zo brak in 1753 de dijk bij de Jezuïetenwaai door, met het gevolg dat nagenoeg de hele Liemers onder water kwam te staan. Vermeldenswaard is overigens nog, dat het grondgebied van Loo in de vroege middeleeuwen nog door de Rijn van Groessen en Duiven was gescheiden. Vandaar dat de Loose kapel nog lang banden had met de parochie Angeren.

Politiek gezien was Kleef hier heer en meester. Na het uitsterven van het hertogelijk huis (in 1609) werd dat het keurvorstendom Brandenburg, dat later in het koninkrijk Pruissen opging. Dit vormt een tegenstelling tot naburige plaatsen als Westervoort, Lathum, Angerlo en Pannerden, die Gelders waren. Samen met het kerspel Oud-Zevenaar behoorden Duiven, Groessen en Loo tot het "ambt Liemers". In Zevenaar was het bestuurscentrum van dit ambt gevestigd, maar veel plaatselijke belangen werden door de dorpen en buurtschappen zelf behartigd. Men denkt maar aan het hoeden van het vee op de gemeenschappelijke weidegronden.

Een van de factoren die bloei en welvaart belemmerde was het regelmatig terugkeren van oorlogsgeweld. Zo kennen we omstreeks 1300 de strijd tussen verscheidene gewesten onderling en drie eeuwen later de Tachtigjarige Oorlog, die in deze streek fel gewoed heeft. De Zevenjarige Oorlog (1756-1763) liet nog lang zijn sporen na en evenzo de verschrikkingen van de Franse tijd, die, hoewel de nasleep van de schattingen nog lang nadien te voelen was, in 1816 eindigde, toen de gemeente Duiven definitief bij Nederland kwam. En in een adem kunnen we de Tweede Wereldoorlog noemen, die Duiven zware offers heeft gekost.

Landbouw en veeteelt waren in feite steeds de belangrijkste bronnen van bestaan. Dat blijkt ook duidelijk uit een volkstelling in 1726. Naast de agrariërs en dagloners treffen we in dat jaar de volgende beroepen aan: 3 pastoors en 3 kosters, 5 timmerlieden, 4 kleermakers, 4 vissers, 3 schippers, 3 smeden, 2 kasteleins en een schoenmaker, een kuiper, een wever, een strodekker, een veerman, een herder, een schout (dit is een politieman) en een edelman. Molens werden pas laat gesticht, namelijk na 1800. Dat was een gevolg van de molendwang, die in het ambt Liemers gold: eenieder was op de Buitenmolen bij Zevenaar aangewezen.

duiven2.gif Ets van Paul van Liender, naar een tekening van Jan de Beijer uit 1742.

Kerk van Duiven en omgeving.



Steenfabricage werd hier al betrekkelijk vroeg uitgeoefend. Van 1789 tot 1823 werkte een steenoven in Leuffen. Op de Loowaard werd gebakken van 1829 tot 1834 en 1879 tot 1993. Hoewel vroeger alle plaatsen wel brouwerijen hebben gekend, verdient die van Duiven aparte vermelding vanwege haar omvang en haar lange bestaansduur: omstreeks twee eeuwen. De wegverbindingen waren vroeger, naar hedendaagse maatstaven gerekend, ronduit slecht. Nadat echter in het midden van de vorige eeuw de Rijksweg was verhard, werden geleidelijk de meeste wegen in de gemeente beter begaanbaar gemaakt. Van belang is uiteraard ook de in 1855 gereedgekomen spoorweg. Met een onderbreking van 1936 tot 1980 was Duiven stopplaats.

Hoezeer de groei van de gemeente de laatste jaren ook versneld is, de basis waarop wordt voortgebouwd, blijft toch datgene, wat vorige generaties met hun werkkracht en ijver tot stand hebben gebracht.


duiven3.gif



026 381 52 37
Facebook

Video's

Geen video's gevonden

De Steenen Camer
  • Hannesstraatje 2
  • 6843 NV  Arnhem
  • Tel. 026-3815237
Direct navigeren naar De Steenen Camer
De Snippenhof
  • Parallelweg 23
  • 6922 HP  Duiven
  • Tel. 0316-282818
Direct navigeren naar De Snippenhof